Eşya Hukuku

GİRİŞ

Sayfa

I. EŞYA HUKUKUNUN KONUSU 1

II. AYNÎ HAK KAVRAMI VE UNSURLARI . 2

A. Kavram 2

1) Klâsik Görüş 2

2) Şahısçı Görüş . 3

3) Birleştirici Görüş . 3

B. Unsurları 5

1) Eşya 5

a) Kavram 5

b) Özellikli cismani varlıklar ve bunların eşya olma şartları . 7

aa) İnsan vücudu ve vücut unsurları 7

bb) Ceset. 10

cc) Hayvanlar 10

dd) Fikir ve sanat ürünleri 10

c) Eşya kavramına girmeyen aynî hak konuları (objeleri) . 11

aa) Bağımsız ve sürekli haklar. 11

bb) Doğal güçler, enerji 11

cc) Üzerinde aynî hak kurulabilen haklar. 12

dd) Bütünüyle malvarlığı. 12

ee) Hayvanlar 13

d) Eşya çeşitleri ve ayrımın aynî haklar yönünden önemi . 14

aa) Taşınır eşya - Taşınmaz eşya 14

bb) Basit eşya - Birleşik eşya - Eşya birliği 15

cc) Misli eşya - Gayrimisli eşya . 16

dd) Tüketime tabi olan-olmayan eşya . 17

ee) Bölünebilen-bölünemeyen eşya . 18

ff) Özel mülkiyete tabi olabilen-özel mülkiyete tabi olamayan eşya 18

gg) Sahipli eşya – Sahipsiz eşya (res nullius) 22

2) Eşya Üzerinde Doğrudan Doğruya Hâkimiyet . 23

3) Herkese Karşı İleri Sürülebilirlik 25

III. AYNÎ HAKLARIN DİĞER HAKLARDAN AYRILMASI 25

1) Diğer Mutlak Haklardan Ayrılması . 25

2) Alacak Haklarından ve Özellikle Eşyaya Bağlı Borçlardan (Realobligation) Ayrılması 25

Sayfa

a) Ayrımın dayanağı . 25

b) Ayrımın sonuçları 28

IV. AYNÎ HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI . 28

1) Sağladığı Yetkiye Göre 28

a) Mülkiyet hakkı . 28

b) Sınırlı aynî haklar 28

aa) İrtifak hakları . 29

bb) Rehin hakları 29

cc) Taşınmaz Yükü. 29

2) Hakkın Konusu Olan Şey’e Göre 29

3) Hak Sahibinin Tayin Ediliş Tarzına Göre 30

V. AYNÎ HAKLARA HÂKİM OLAN PRENSİPLER . 31

1) Belirlilik (Muayyenlik) Prensibi 32

2) Kamuya Açıklık (Aleniyet) Prensibi . 33

3) İnancın Korunması Prensibi 34

4) Sınırlı Sayı ve Tipe Bağlılık Prensibi 34

5) Hak Düşürücü Süre ve Zamanaşımı İşlememesi Prensibi . 36

VI. EŞYA HUKUKU AÇISINDAN 4721 SAYILI TÜRK MEDENİ

KANUNUNUN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI VE GEREKÇESİ 37

VII. EŞYA HUKUKUNUN AÇIKLAMASINDA İZLEYECEĞİMİZ PLÂN 38

B İ R İ N C İ K I S I M

ZİLYETLİK VE TAPU SİCİLİ

Birinci Bölüm

ZİLYETLİK

§ 1. Genel Bakış 41

§ 2. Zilyetlik Kavramı, Zilyetliğin Niteliği, Zilyetliğe Bağlanan Sonuçlar 43

I. KAVRAM 43

II. ZİLYETLİĞİN NİTELİĞİ 51

III. ZİLYETLİĞE BAĞLANAN SONUÇLAR. 53

§ 3. Zilyetliğe Tâbi Şeyler 54

I. EŞYA VASFINI TAŞIYAN CİSMANİ VARLIKLAR ÜZERİNDE ZİLYETLİK DE CEREYAN EDER 54

II. BİR ŞEYİN PARÇALARI ÜZERİNDE ZİLYETLİK MÜMKÜNDÜR 55

III. ÖZEL MÜLKİYETE TABİ OLABİLEN EŞYA ÜZERİNDE ZİLYETLİK SÖZ KONUSU OLABİLİR 56

IV. TAŞINMAZLARDA SİCİL KAYDI ZİLYETLİĞİN YERİNİ TUTAR 56

§ 4. Zilyetliğin Çeşitleri . 56

I. HAKLI-HAKSIZ ZİLYETLİK . 57

II. İYİ NİYETLİ-KÖTÜ NİYETLİ ZİLYETLİK 57

Sayfa

III. MALİK SIFATIYLA-BAŞKA SIFATLA ZİLYETLİK . 57

IV. ASLİ-FER’İ ZİLYETLİK 58

V. KENDİSİ İÇİN-BAŞKASI İÇİN ZİLYETLİK VE HİZMET ZİLYETLİĞİ (ZİLYET

YARDIMCILIĞI) 61

VI. DOLAYLI-DOLAYSIZ ZİLYETLİK . 63

VII. TEK BAŞINA-BİRLİKTE (MÜŞTEREK VE ELBİRLİĞİYLE) ZİLYETLİK . 64

§ 5. Zilyetliğin Kazanılması ve Kaybı 65

I. ZİLYETLİĞİN KAZANILMASI 65

1) Aslen Kazanma 66

2) Devren Kazanma . 67

3) Tesisen (Kurulmaya Bağlı) Kazanma 67

4) Miras Yolu ile Kazanma 68

II. ZİLYETLİĞİN DEVRİNİN ÇEŞİTLİ ŞEKİLLERİ . 69

1) Kısa Elden Teslim (Zilyetlik Sıfatının Değiştirilmesi) Yoluyla Zilyet Kılma . 69

2) Eşya Üzerinde Fiili Hâkimiyet Sağlanması Yolu ile Zilyetlik Devri

(Yeni Zilyedin Dolaysız -Doğrudan- Zilyet Kılınması). 70

a) Malın teslimi 71

b) Araçların teslimi 73

c) Malın, yeni zilyetin fiili hâkimiyetine bırakılması 73

3) Eşya Üzerinde Fiili Hâkimiyet Sağlanmadan Zilyetlik Devri (Yeni Zilyedin, Dolaylı -Vasıtalı- Zilyet Kılınması) 74

a) Temsilci aracılığı ile zilyetliği kazanma 75

b) Hükmen teslim . 76

c) Zilyetliğin havalesi 79

d) Emtiayı temsil eden senetlerin teslimi . 84

III. ZİLYETLİĞİN SONA ERMESİ . 85

1) Zilyedin Arzusu ile Sona Erme 85

2) Fiilî Hâkimiyet Kaybı 86

§ 6. Zilyetliğin Korunması 87

I. ZİLYEDİN KUVVET KULLANMA İMKÂNI 88

II. ZİLYETLİK DAVALARI 91

1) Zilyetliğin Gasbında İade ve Tazminat Davaları . 92

a) Zilyetliğin iadesi davası . 92

b) Tazminat davası . 94

2) Zilyetliğe Saldırı Halinde Açılacak Davalar 95

a) Saldırıya son verilmesi talebi 95

b) Saldırı sebebinin önlenmesi talebi . 97

c) Saldırıdan doğan zararların tazmini talebi . 97

3) Hak Düşürücü Süreler 97

4) Yargılama Usulü 98

III. ZİLYETLİĞİN İDARİ YOLDAN KORUNMASI 99

1) Amaç 99

Sayfa

2) Usul 100

a) Yetkili makam 100